منطقه آزاد تجاري[1] قلمرو معيني است که غالبا در داخل يا در مجاورت يک بندر واقع گرديده و در آن تجارت آزاد با ساير نقاط جهان مجاز شناخته شده و کالاها را مي توان بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکي از اين منطقه خارج يا به آن وارد کرد، کالاهايي که از منطقه تجارت آزاد به کشور ميزبان وارد مي شوند حقوق و عوارض گمرکي را ميپردازند . ذخيرهسازي قبلي آنها در انبارهاي منطقه تجاري آزاد، تحويل سريع سفارشات را امکان پذير ميسازد و همزمان در بهره متعلقه به حقوق و عوارض گمرکي صرفهجويي ميشود. مناطق آزاد پردازش صادرات[2] علاوه بر تسهيلات فوق ، خدمات مورد نياز جهت توليد ( يعني تبديل مواد خام و کالاهاي واسطهاي وارداتي به محصول نهايي ) را با هدف صدور آنها و بر خي اوقات جهت فروش در بازار داخلي به شرط پرداخت حقوق و عوارضگمرکي معمول ،فراهم مينمايد .[3] از اينرو منطقه آزاد پردازش صادراتناحيه صنعتي ويژهاي است که از نظر فيزيکي يا اداري در خارج از مرزگمرکي قرار گرفته و توليداتش جهتگيري صادراتي دارند تسهيلات اين منطقه جهت جلب سرمايه گذاران خارجي و تسهيل استقرار آنهاست و معمولا با مشوقهاي ديگري نيز همراه است . اصولا مناطق آزاد به عنوان سرزمين نهايي است که داراي توان بالقوه براي صدور کالا هستند و در گلو گاههاي کشور هاي مصرف کننده بزرگ دنيا قرار دارند .[4]
[1] Free trade zones
[2] Export processing zones
[3] محمدي الموتي،مسعود،مطالعه اي در مورد مناطق آزاد و کارکرد اقتصادي آن،موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني ،ص6
[4] تعريف بانک جهاني از مناطق آزاد
