دست نوشته های یک اقتصاد خوان

به طوري که با کاهش قيمت خودرو در دنيا، قيمت تمام شده واردات اين محصول به داخل نيز کاهش يافته و بنابراين ميزان واردات خودرو به کشور زيادتر خواهد شد. اما بايد اين موضوع را در نظر گرفت، با توجه به تعرفه 100%، خودروهاي وارداتي در طيف قيمتي بالاي 18 ميليون تومان قرار مي گيرند، بنابراين تا اندازه اي بر جو حاکم بر بازار خودرو داخلي اثر خواهند گذاشت. اثرگذاري اين تحولات بر بازار به گونه‌اي خواهد بود که بازار خودروهايي که داراي قيمت هاي بالايي هستند - بالاي 18ميليون - به شاخصه هاي بازار رقابتي نزديکتر خواهد شد و پس از اين بنگاههاي توليد کننده داخلي، سايه رقباي خارجي را بر بازار احساس کرده و تا اندازه‌اي مي‌توان انتظار داشت که در بازار خودروهايي از اين دست جنگ قيمتي شکل گيرد و از آنجايي که ميزان تقاضاي چنين خودروهايي رشد قابل ملاحظه‌اي ندارد، پس انتظار کاهش قيمت اين نوع از خودروها قابل پيش بيني خواهد بود. اما در مورد خوردوهاي زير 15 ميليون تومان، باز هم عرضه کننده گان از برتري انحصاري بازار سود خواهند برد. به طوري که در اين جا خودرو هاي وارداتي با اعمال تعرفه 100% توان رقابت را نداشته، بنابراين بازار منحصراً به دست توليد داخل خواهد بود. هر چند بنا به اظهارات صاحب نظران و مطالعات بازار صورت گرفته، ميزان تقاضا در سال 1388 به نرخ اشباع نزديک شده است، اما با توجه به تقاضاي پيش بيني شده يک ميليون و سيصد هزار دستگاه و حدود 400 هزار دستگاه نيز براي جايگزيني خودروهاي فرسوده، مي توان انتظار داشت که تقاضا براي اين دسته از خودرو ها افزايش يابد. بنابراين و با توجه به توان انحصاري بالا براي توليد کننده گان و عدم تغييرات رو به پايين قيمت، و افزايش تقاضا پس بايد انتظار افزايش سود براي بنگاههايي را داشت که خودروهايي از اين دست توليد مي کنند. اين مورد را هم بايستي در نظر گرفت که ميزان تقاضا براي خودرو هاي سواري - با توجه به دلايل ذکر شده - تابعي از موجودي اين کالا خواهد بود،  بنابراين از آنجايي که مصرف کننده‌گان درانتهاي سال 1387 به اميد کاهش قيمت هاي خودرو در سال آتي، از خريد خودرو دست کشيده بودند، بنابراين بازار داراي ميزان مشخصي تقاضاي نهفته ناشي از عدم تامين موجودي مورد نياز گذشته خواهد بود. اين تقاضا زماني خود را بروز مي دهد که مصرف کننده گان از عدم کاهش قيمت هاي خودرو اطمينان پيدا کنند و مجبور به خريد در قيمت هاي کنوني شوند. البته اين وضعيت با توجه به بازار انحصاري موجود در دسته خودروهاي زير 15 ميليون تومان، کاملاً مورد انتظار و قابل پيش بيني خواهد بود.

بنابراين نتايج کلي حاصل را مي توان به قرار زير خلاصه کرد:

الف: خودروهاي طيف پايين قيمتي

در قسمت عرضه هزينه هاي توليدي کاسته شده و شرايط انحصاري همانند قبل به قوت خود باقي است. در قسمت تقاضا نيز بازار با افزايش تقاضا روبرو خواهد بود که به سه عامل وابسته است:1- پيش بيني عدم رشد تقاضا و باقي ماندن تقاضا به اندازه يک ميليون سيصد هزار دستگاه 2- 400 هزار دستگاه مربوط به جايگزيني خودروهاي فرسوده 3- بروز تقاضاي نهفته.

بنابراين و با توجه به عدم کاهش قيمت هاي خودرو، انتظار داريم حاشيه سود بنگاههاي توليد کننده اين دست از خودروها افزايش يابد.

ب: خودروهاي طيف بالاي قيمتي

با توجه به افزايش توان رقابتي وارد کننده گان، اين دسته از بازار به سمت رقابت پيش مي رود و با توجه به عدم تغيير در تقاضاي اين دسته از بازار - تنها 12 درصد از بازار را اين نوع از خودروها در بر مي گيرد - و حرکت به سمت پايين هزينه هاي توليد، قيمت بازار براي اين نوع از خودروها کاهش خواهد يافت. بنابراين حاشيه سود براي توليدکنندگان اين دست از خودروها کاهش يافته و قدرت انحصاري خود را تا حدي از دست خواهند داد.